Etykieta onsen w Japonii: jak kąpać się jak miejscowy

Pierwszy raz, gdy wszedłem do japońskiej łaźni, jakiś staruszek na sąsiednim stołku szorował się przez dziesięć minut, zanim zbliżył się do wody. Ja planowałem opłukać ręce i wskoczyć. To właściwie cała lekcja. Etykieta onsen to nie tyle zbiór zasad, co jedna idea: woda jest wspólna, więc wchodzisz do niej czysty, cicho i bez pośpiechu. Jeśli to ogarniesz, reszta przyjdzie sama.

Z zewnątrz wygląda to onieśmielająco. Nie jest. Po dwóch wizytach większość ludzi stwierdza, że onsen to najbardziej relaksująca godzina ich pobytu w Japonii.

Zanim wejdziesz

Łaźnie są prawie zawsze rozdzielone według płci. Szukaj zasłony, noren, wiszącej nad każdym wejściem. Znak 男 oznacza mężczyzn, 女 – kobiety. Zasłony są często niebieskie dla panów i czerwone dla pań, ale nie sugeruj się tylko kolorem: wiele ryokan wymienia łaźnie nocą, by goście mogli wypróbować obie. Sprawdzaj zasłonę za każdym razem.

Wewnątrz jest przebieralnia z koszykami lub szafkami. Wszystko zdejmujesz. W tradycyjnym onsen nie ma strojów kąpielowych, a noszenie go uważa się za niehigieniczne, a nie skromne. Ubrania i duży ręcznik zostaw w koszyku. Weź ze sobą tylko mały ręcznik.

Najpierw umyj się, porządnie

Przy jednej ze ścian stoi rząd niskich stołków, każdy z lustrem, rączką prysznica oraz zazwyczaj mydłem i szamponem. Usiądź. Prysznic na stojąco ochlapuje sąsiada, a to najczęstszy błąd popełniany przez przyjezdnych. Umyj całe ciało i włosy, spłucz dokładnie każdą pozostałość po mydle, a potem płucnij stołek i wiaderko dla następnej osoby.

Zanim wejdziesz do samej wanny, wielu ludzi nabiera odrobinę wody z łaźni i polewa nią ramiona oraz stopy. Nazywa się to kakeyu i pomaga organizmowi przyzwyczaić się do gorąca, które może być znacznie wyższe niż to, do jakiego przyzwyczaiłeś się w domu.

W wodzie

Opuszczaj się powoli. A potem prawie nic nie rób. O to właśnie chodzi.

• Nie zanurzaj małego ręcznika. Złóż go na głowie, jak robią miejscowi, lub odłóż na skały przy brzegu.
• Zwiąż długie włosy, by nie dotykały wody.
• Zakaz pływania, pluskania i skakania do wody. Nawet w dużym zewnętrznym basenie.
• Mów cicho. Rozmowa jest w porządku. Głośna grupa — nie.
• Telefony i aparaty są zakazane. Ludzie są nadzy. To punkt absolutnie nienegocjowalny.
• Nie wyciskaj ręcznika nad wanną. Wyciśnij go nad odpływem.

Wychodzisz na chwilę, siadasz na brzegu żeby się wychłodzić, potem wracasz. Kilka krótkich kąpieli jest lepszych niż jedna długa, szczególnie w bardzo gorącej wodzie. Jeśli poczujesz zawroty głowy, wychodzisz, siadasz i pijesz wodę.

Woda robi wszystko. Twoje jedyne zadanie to wystarczająco długo nie ruszać się.

Tatuaże, wciąż to niezręczne pytanie

Wiele onsenów i łaźni publicznych długo nie wpuszczało osób z tatuażami ze względu na starą powiązaną z organizowaną przestępczością. Postawy się zmiękczają, coraz więcej miejsc przyjmuje gości, ale zasady różnią się od łaźni do łaźni. Niektóre wpuścią cię, jeśli zakryjesz mały tatuaż plastrem w kolorze skóry. Inne nie.

Najprostsze rozwiązanie to prywatna kąpiel. Wiele ryokanów oferuje kąpiele kashikiri, które rezerwuje się na określony czas, samemu lub z partnerem i nikogo nie obchodzi, co masz na skórze. Pokój z własnym basenem na świeżym powietrzu, czyli rotenburo, rozwiązuje sprawę całkowicie i warto zaszaleć choć na jedną noc.

Wychodzisz i yukata

Kiedy skończysz, osusz się małym ręcznikiem przed powrotem do przebieralni, żeby nie zostawić śladów wody na podłodze. Wielu kąpiących się pomija ostatnie opłukanie, żeby minerały zostały na skórze. Przy bardzo silnej lub kwaśnej wodzie szybkie opłukanie jest rozsądne, a niektóre łaźnie wieszają przy drzwiach odpowiednią wskazówkę.

W ryokanie dostaniesz yukatę, lekki bawełniany szlafrok, w którym chodzi się po zajazdzie, na kolację i w niektórych miastach po ulicy. Zakładaj lewą stronę na prawą. Prawa na lewie to sposób ubierania zmarłych na pogrzeb i ludzie to zauważą.

Gdzie spróbować

Prawie każdy region ma gorące źródła, a dobre z nich może być zwykłym, sąsiedzkim sento lub górską gospodą. Kilka miasteczek onsen warto zbudować wokół nich cały wyjazd:

• Kinosaki Onsen niedaleko Morza Japońskiego, gdzie goście w yukata i drewnianych geta spacerują między siedmioma publicznymi łaźniami wzdłuż wierzbowego kanału.
• Kurokawa Onsen w prefekturze Kumamoto, mała dolina z drewnianymi gospodami, gdzie karnet kąpielowy pozwala wypróbować kilka łaźni na świeżym powietrzu.
• Hakone, łatwy dojazd z Tokio, w pogodny dzień z widokiem na świętą górę Fudżi.
• Beppu w prefekturze Oita, gdzie źródeł jest zdumiewająco dużo – od kąpieli piaskowych po błotne.
• Dogo Onsen w Matsuyamie, którego stara, główna łaźnia jest jedną z najsłynniejszych w kraju.

---

Warto wiedzieć

• Nie wchodź do kąpieli po alkoholu ani od razu po obfitym posiłku.
• Jeśli masz problemy z sercem, nadciśnienie lub jesteś w ciąży, skonsultuj się z lekarzem przed skorzystaniem z bardzo gorących źródeł.
• **Mieszane kąpiele, konyoku, wciąż istnieją**, ale są rzadkością. Niektóre pozwalają na zakrycie ciała ręcznikiem. Czytaj informacje.
• Weź trochę gotówki na małe publiczne łaźnie i wypożyczenie ręcznika, a przed wyjściem sprawdź godziny otwarcia.
• Pij wodę przed i po kąpieli. Gorące źródła odwadniają bardziej, niż myślisz.

Zrób to raz, a zrozumiesz, dlaczego Japończycy jeżdżą specjalnie po to, żeby posiedzieć w gorącej wodzie. Mycie staje się rytuałem, cisza — przyjemnością, a wychodząc na chłodny wieczór, czujesz się jakby odnowiony.